Wat doet een installatieverantwoordelijke (IV)?

Binnen veel organisaties is de rol van installatieverantwoordelijke wel benoemd, maar niet altijd even duidelijk ingevuld. Dat leidt in de praktijk regelmatig tot vragen over verantwoordelijkheden en de manier waarop elektrische veiligheid is georganiseerd.

Wat doet een installatieverantwoordelijke nu eigenlijk? En wat betekent die rol concreet binnen een organisatie?

Wat is een installatieverantwoordelijke?

De installatieverantwoordelijke, vaak afgekort als IV, is verantwoordelijk voor de veilige bedrijfsvoering van elektrische installaties. Binnen NEN 3140 is deze rol essentieel. De IV zorgt ervoor dat elektrische installaties veilig zijn en dat werkzaamheden hieraan op een verantwoorde manier worden uitgevoerd. Hoe deze rol er precies uitziet, hangt samen met het beleid dat binnen de organisatie is opgesteld. De verantwoordelijkheden van de IV zijn dus niet overal hetzelfde, maar sluiten aan op de keuzes die binnen het beleid zijn gemaakt.

Waar is de installatieverantwoordelijke verantwoordelijk voor?

De verantwoordelijkheid van de IV ligt op meerdere vlakken en heeft altijd betrekking op de samenhang tussen installatie, organisatie en werkzaamheden.

In de praktijk gaat het onder andere om:

  • het beoordelen van de staat van elektrische installaties
  • het vaststellen van risico’s
  • het bepalen van maatregelen
  • het aanwijzen van bevoegde personen zoals WV, VP en VOP
  • het toezien op veilig werken

De IV is daarmee geen uitvoerende rol, maar een rol die zorgt voor structuur, overzicht en sturing.

Wat betekent dit in de praktijk?

In theorie is de rol vaak duidelijk omschreven. In de praktijk draait het vooral om het aanbrengen van samenhang.

Een goed ingevulde IV-rol betekent dat:

  • er overzicht is van installaties
  • risico’s zijn beoordeeld en onderbouwd
  • inspecties logisch zijn ingericht
  • verantwoordelijkheden duidelijk zijn vastgelegd
  • werkzaamheden gecontroleerd en afgestemd verlopen

Daarmee vormt de IV een belangrijk onderdeel van het geheel aan maatregelen rondom elektrische veiligheid.

Hoe geeft u de rol van IV praktisch vorm?

De invulling van de IV-rol begint bij duidelijkheid over de uitgangspunten binnen de organisatie.

Dat betekent dat eerst wordt vastgesteld:

  • welke installaties aanwezig zijn
  • welke risico’s daarbij horen
  • welke werkwijzen worden gehanteerd

Van daaruit kan de rol van de installatieverantwoordelijke worden ingevuld. De IV bewaakt vervolgens de samenhang tussen deze onderdelen en zorgt dat keuzes worden toegepast in de praktijk.

Wanneer is een installatieverantwoordelijke nodig?

Zodra binnen een organisatie elektrische installaties aanwezig zijn en werkzaamheden worden uitgevoerd, moet de verantwoordelijkheid voor de veiligheid van die installaties zijn belegd.

In de praktijk betekent dit dat vrijwel elke organisatie met elektrische installaties een installatieverantwoordelijke nodig heeft.

Wilt u weten wanneer u met NEN 3140 aan de slag moet? Lees dan ook: Wanneer is NEN 3140 verplicht?

Hoe hangt de IV samen met beleid?

De rol van installatieverantwoordelijke staat niet op zichzelf. Deze maakt onderdeel uit van het bredere beleid rondom elektrische veiligheid.

In een goed ingericht beleid is vastgelegd:

  • wie de IV is
  • welke verantwoordelijkheden daarbij horen
  • hoe deze rol wordt ingevuld
  • hoe dit aansluit op inspecties, instructies en werkzaamheden

Voor een volledig overzicht hiervan kunt u ook het artikel lezen over wat er in een NEN 3140-beleid moet staan.

Hulp nodig bij het invullen van de IV-rol?

Het aanwijzen van een installatieverantwoordelijke is één stap. Het goed invullen van deze rol vraagt om duidelijkheid, structuur en samenhang.

ORTEON ondersteunt organisaties bij:

  • het invullen van de rol van installatieverantwoordelijke
  • het aanbrengen van overzicht en structuur
  • het toetsen van de huidige invulling
  • het koppelen van beleid en praktijk

Meer informatie is te vinden op: NEN 3140